1. Nón ngựa Phú Gia:

Làng nón ngựa Phú Gia – nơi sản xuất ra những chiếc nón có độ bền hàng chục năm. Nơi có những chiếc nón trị giá hàng chục triệu đồng. Nghe thôi là đã muốn lên xe về ngay làng nón ngựa Phú Gia của Phù Cát, tận mắt mục sở thị rồi đúng không nào?

Nằm sâu trong những con đường làng nhỏ, có một làng làm nón ngựa Phú Gia đến đã tồn tại trên IV thiên niên kỉ. Đến nay vẫn đang được các cụ ông cụ bà nghệ nhân miệt mài tạo ra những chiếc nón mới. Mỗi ngày đều đang cố gắng truyền nghề cho những người trẻ, thế hệ hậu bối muốn giữ gìn cái nghề truyền thống này.

1.1 Nguyên liệu tạo ra nón ngựa Phú Gia

Nón ngựa là chiếc nón có chóp bằng kim loại: vàng – bạc – đồng thể hiện sự phân cấp xã hội rõ ràng. Nón ngựa trước đây chỉ dành cho vua chúa đội. Nay trở thành quà lưu niệm, sản phẩm trưng bày, decor.

Làng còn có làm những chiếc nón đơn giản hơn, chóp là chùm chỉ ngũ sắc đẹp mắt. Dùng để đội hàng ngày, che nắng che mưa.

Hình ảnh những chiếc nón quen thuộc trên khắp các cánh đồng lúa Việt Nam trong những ngày mùa vàng trĩu hạt. Trong các phiên chợ quê, trong những show diễn Kí ức,… Tạo nên những bức tranh thật đẹp, thật yên ả và chứa đựng rất nhiều giá trị. Còn làng nón là còn những hình ảnh rất Việt Nam!

Địa chỉ: thôn Phú Gia, xã Cát Tường, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định

Làng Nón Ngựa Phú Gia – Nơi làm ra những chiếc nón nghìn đô

2. Bánh tráng Trường Cửu:

Trường Cửu có nghĩa là trường tồn, vĩnh cửu, người xưa đặt tên cho thức bánh tráng đặc sản này mang nhiều ngụ ý. Ý muốn làng nghề truyền thống này được duy trì và “sống” mãi theo thời gian. 

Làng bánh tráng Trường Cửu đã có từ trăm năm nay. Từ chục nóc nhà làm bánh đến giờ là cả làng cả xã. Bánh Trường Cửu được làm từ gạo dẻo thơm ngon. Tiếng lành đồn xa, bánh tráng của làng đã vượt ra khỏi biên giới của tỉnh. Bây giờ cứ nhắc đến Trường Cửu là người ta lại nghĩ ngay đến bánh tráng.

Thử một lần đến làng làm bánh tráng mới thấy “nghệ cả củ”, điêu luyện chuyên nghiệp vô cùng. Lò làm bánh được đắp bằng đất nung. Phía có lò tráng bánh được đắp cao hơn, tạo thành ụ, bỏ một cái nồi kim loại thiết kế riêng. Bên trên nồi miệng rỗng, căng một lớp vải thật đặc biệt qua miệng.

2.1 Quá trình làm bánh tráng Trường Cửu

Nước trong nồi sôi các cô sẽ lấy cái muỗng chuyên dụng múc bột, đổ trên miếng vải, tráng đều tay lớp bột ấy bằng những cử chỉ dứt khoác. Tán tròn đều thành hình chiếc bánh rồi còn ít bột thừa sẽ được điền vào những chỗ mỏng, nhanh và chuẩn đến nỗi không một động tác thừa.

Phần miệng lò có một khoảng hở để cho trấu, lép và củi vào. Phía dưới cùng có một cái “miệng to” để tro cháy thoát ra, giữ độ thông khí cho lò trong quá trình làm bánh.

Bánh chín thì dở nắp ra. Bánh được lấy bởi một chiếc đũa tre dài, dẹp, mỏng. Lần chiếc đũa vào giữa bánh, lấy bánh ra khuôn nhẹ nhàng, treo lên một thanh gỗ.

Người có nhiệm vụ phơi bánh sẽ lấy bánh trải đều trên các vỉ đem đi phơi. Phơi dưới cái nắng một ngày là có ngay những chiếc bánh tròn đẹp, giòn rụm rồi. Bánh tráng có bánh tráng trong, bánh tráng mè đen- mè trắng, bánh tráng dừa sợi,…

Làng nghề bắt đầu nhịp sống từ tờ mờ sớm. Bột đã ngâm đêm trước, sáng đem xay, nhuốm lửa, đun nước, tráng bánh, phơi bánh. Những công đoạn tỉ mỉ ấy lặp lại ngày qua ngày. Mỗi người một việc, cùng nhau sinh sống, cùng nhau giữ lấy làng nghề.

Địa chỉ: thôn Trường Cửu, xã Nhơn Lộc, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định

Top 5 món ăn ngon nhất định phải thử tại Quy Nhơn

3. Bún Song Thằn

Bún Song Thằn của An Nhơn là đặc sản tiến vua ngày xưa của Bình Định. Bún Song Thằn là một loại bún khô, làm hoàn toàn từ đậu xanh nguyên chất 100%. Hương vị đặc biệt thơm ngon và hấp dẫn.

Bún Song Thằn có giá trị dinh dưỡng cao và rất tốt cho sức khỏe. Làm từ đậu nên rất thích hợp cho người ở chế độ ăn kiêng. Để làm được những mẫu bún ngon. Phải trải qua cả quá trình tỉ mỉ từ bước chọn nguyên liệu, làm bột, tạo sợi đến phơi bún. 

Đậu xanh chọn hạt chắc, tròn mẩy, loại bỏ những phần sâu bệnh. Ngâm nước để qua đêm, vớt ra đãi sạch vỏ rồi đem đi xay. Phải 4-5kg đậu mới nấu ra được 1 kg bún nên giá thành bún Song Thằn cũng vì thế mà khá cao.

Bún ra khi phơi khô thì đóng gói cẩn thận, giữ được rất lâu. Bún nấu canh bún, bún xào các loại topping đều cực kì ngon.

Tham khảo địa chỉ làng nghề truyền thống Bình Định này tại An Thái, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định

4. Rượu Bàu Đá:

Rượu Bầu Đá của Bình Định được mệnh danh là “Việt Nam đệ nhất tửu”. Rượu Bàu Đá vốn nổi danh từ xưa đến nay vì độ ngon “xuất thần” và quá trình nấu cực tỉ mỉ. 

Rượu Bàu Đá nấu và chưng cất bằng nước giếng thôn Cù Lâm, xã An Lộc, An Nhơn. Nếu không phải nước từ giếng này thì khó mà nấu ra được vị rượu chuẩn. Rượu Bàu Đá có ba loại: rượu gạo, rượu nếp và rượu đậu xanh. Trong đó lại có nồng độ mạnh nhất là rượu đậu xanh, gần 50 độ. 

Bàu Đá uống vào có vị cay nồng cực mạnh, uống đến đâu nóng đến đó nhưng hậu vị rất thơm ngon và ngọt. Không phải làm từ men hóa học nên uống say rồi sẽ không bị đau đầu. Đó là điều rất hay mà ít loại rượu có được.

Nhìn qua cốc rượu trong xanh
Tay người bưng uống môi mình lại say
Tiếng vang Bầu Đá là đây
Cờ đào áo vải lừng tay anh hùng.

Rượu Bàu Đá không chỉ được xếp vào những làng nghề truyền thống Bình Định trên các mặt báo mà còn đi vào thơ ca, đi vào đời sống người dân bình dị nhất. Bằng những chén rượu dâng cúng tổ tiên, những chung rượu mời bạn bè ngày họp mặt. Hay những bầu rượu làm quà tặng đậm ân tình người xứ Nẫu.

Địa chỉ: thôn Cù Lâm, xã Nhơn Lộc, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định

Top 5 các hoạt động vô cùng thú vị tại Hòn Khô

5. Gốm Vân Sơn:

Làng gốm Vân Sơn là một trong những làng nghề truyền thống Bình Định không chỉ đặc biệt mà còn là làng nghề cổ nhất lâu đời nhất còn tồn tại cho đến ngày nay của Bình Định.

5.1 Nguồn gốc gốm Vân Sơn

Gốm Vân Sơn được kế thừa và phát triển từ kĩ thuật gốm của người Chăm cổ. Màu sắc dung dị, hao hao màu gạch tháp, gợi nhớ về một miền xưa cũ. Làng gốm Vân Sơn chuyên các sản phẩm đất nung phục vụ đời sống bà con nhân dân. Ví dụ như niêu, lò, thạp, ấm, chum, chậu, heo đất,… 

Cái nghề “làm giàu” từ đất tuy không quá nhiều tiền. Nhưng nó lại thể hiện sự chắt chiu, cần mẫn và sự ấm no bền vững của dân làng gốm. Ngày nay giới trẻ chú ý nhiều đến những sản phẩm thủ công, đồ đất.

Họ quay về sử dụng lại đồ đất và tạo nên những quán nước, quán ăn phong cách cổ xưa. Với niêu cơm đất, cá kho tộ đất,…Bán một chút kí ức về mái tranh bếp lửa, về bữa cơm đồ đất ngày xưa các bà các mẹ hay dùng.

5.2 Sự phổ biến gốm Vân Sơn ngày này

Làng gốm Vân Sơn vẫn đang miệt mài ngày đêm tạo ra những sản phẩm chất lượng. Phục vụ toàn thể bà con khắp đất nước. Những chuyến xe chở gốm Vân Sơn vẫn ngày ngày chạy trên khắp nẻo đường. Nuôi sống biết bao người dân Vân Sơn tần tảo.

Những làng nghề truyền thống không chỉ làm giàu đẹp thêm văn hóa địa phương. Mà còn làm dày thêm những trầm tích lịch sử. Côi nguồn theo năm tháng cũng bám rễ chắc vào đời sống tinh thần của dân tộc. Càng làm tôn lên sức mạnh tinh thần, tình yêu quê hương đất nước trong mỗi cá nhân chúng ta. Thích Tours xin cảm ơn các bạn đã luôn theo dõi và ủng hộ. Hẹn gặp lại trong các bài viết tiếp theo nhé!

Bài viết NHỮNG LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG BÌNH ĐỊNH LÂU ĐỜI<span class="rmp-archive-results-widget "><i class=" rmp-icon rmp-icon--ratings rmp-icon--star rmp-icon--full-highlight"></i><i class=" rmp-icon rmp-icon--ratings rmp-icon--star rmp-icon--full-highlight"></i><i class=" rmp-icon rmp-icon--ratings rmp-icon--star rmp-icon--full-highlight"></i><i class=" rmp-icon rmp-icon--ratings rmp-icon--star rmp-icon--full-highlight"></i><i class=" rmp-icon rmp-icon--ratings rmp-icon--star rmp-icon--half-highlight js-rmp-replace-half-star"></i> <span>4.6 (8)</span></span> đã xuất hiện đầu tiên vào ngày THICHTOURS.

Làng nón ngựa Phú Gia toạ lạc tại thôn Phú Gia, xã Cát Tường, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định. Cách trung tâm khoảng hơn 30 km, di chuyển tầm hơn 40 phút. Xe từ 4 đến 45 chỗ có thể di chuyển tới cổng làng, và đi bộ vào một xíu. Đây là một trong 13 địa phương của cả nước được công nhận Làng văn hóa, du lịch các dân tộc Việt Nam.

Tính đến hiện tại thì xã Cát Tường có tầm hơn 100 hộ dân còn gắn bó với nghề làm nón.

Tham khảo chương trình tour Quy Nhơn 1 ngày.

2. Vì sao gọi là Nón ngựa Phú Gia?

Không biết làng nón đã hình thành chính xác năm nào. Nhưng đến nay độ chừng đã hơn 300 năm được truyền qua bao đời nay.

Từ năm 1935 đến năm 2008 khắp nơi mọi người đều gọi là nón ngựa là nón Gò Găng. Đến năm 2008 diễn ra Festival Tây Sơn- Bình Định. Hội Làng nghề truyền thống và ẩm nón ngựa Phú Gia được trưng bày, sản xuất có nguồn gốc từ Phú Gia. Sở Khoa Học Công Nghê và sở Công Thương Bình Định đã đăng ký bản quyền, chứng nhận, có logo rõ ràng cho làng nón ngựa Phú Gia. Kể từ đó thì du khách thập phương biết đến càng nhiều. Đặt mua sản phẩm về làm quà tặng, góp phần phát triển kinh tế cho làng nghề.

Sở dĩ được gọi là nón ngựa vì nón này xưa kia chỉ dành cho vua, quan đội khi ngồi trên lưng ngựa khi đi làm việc. Ra chiến trường nên người nghệ nhân mới đặt tên là “Nón Ngựa”. Thời trước, nón được làm ra cho giới quý tộc, người quyền quý, có địa vị xã hội mới dùng đội.

Tham gia nhóm review du lịch Quy Nhơn Có Tâm

3. Giới thiệu về nghệ nhân Đỗ Văn Lan

Ông Đỗ Văn Lan (sinh năm 1947) là nghệ nhân kỳ tài tại làng nghề, người giữ “lửa “. Dưới bàn tay tài hoa, khéo léo bậc thầy ông đã làm nên những sản phẩm vô cùng giá trị và độc đáo. Gia đình ông đã truyền qua 4 đời, từ thời ông cố, ông nội, đời bố và tới ông Lan. Ông Lan cùng vợ ( bà Tâm- sinh năm 1951) có với nhau 6 người con. Nhưng chỉ có 4 người con gái là đang theo nghề làm nón. Và tiếp tục gìn giữ phát triển làng nghề để không bị mai một

Sản phẩm nón ngựa của nghệ nhân Đỗ Văn Lan được nhận Chứng nhận của UBND tỉnh về Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh năm 2010, 2014. Năm 2008, 2010 và 2012, nhận Giải thưởng đã có thành tích đóng góp vào sự thành công của Hội chợ và Chứng nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu.

Gia đình ông Lan vẫn đang lưu giữ kỷ vật chiếc nón từ thời ông nội của ông. Đến nay cũng đã hơn 120 năm. Nón có cái chóp làm bằng đồi mồi, đã trở thành kỷ vật vô giá đối với gia đình. Như nhắc nhở con cháu nhớ về Chiếc nón của cụ Đạt hiện được lưu giữ lại hậu thế đến nay đã 120 năm. Ông Sáu Lan là truyền nhân thứ 4 của dòng họ Đỗ. Hiện vẫn đang miệt mài gìn giữ, truyền nghề. Năm 9 tuổi, Sáu Lan bộc lộ tài năng chằm nón ngựa. Được cả làng ví như “thần đồng”, kỳ tài trăm năm của làng. So với các vị tổ tiên, cậu bé Sáu Lan lúc đó là người hội tụ nhiều tài năng, học hết tinh hoa của nghề.

4. Các công đoạn làm nên một chiếc nón hoàn chỉnh

Phải dành thời gian và tâm huyết rất nhiều thì các nghệ nhân mới làm nên được chiếc nón vô cùng sắc xảo đến từng hoạ tiết. Hoa văn thêu tỉ mỉ, từng nan sườn nhỏ dẻo dai. Trải qua nhiều công đoạn công phu. Nguyên liệu chính để làm nên nón ngựa, gồm: lá kè mỡ(làm lá lợp), rễ dứa (làm vành), cây giang (làm sườn), cước (thắt vành), chỉ thêu (hoa văn).

 Theo nghệ nhân Đỗ Văn Lan thì để hoàn thành xong một chiếc nón phải trải qua gần 13 công đoạn. Và mất thời gian từ 10- 20 ngày. Các giai đoạn chính đó là: đan sườn mê – luôn sườn dọc- thắt sườn- làm vành nón- thắt chóp. Thêu hoa văn- rọc lá- ghim xoáy- lợp lá, bủa- chằm nón- nứt nón- mạn tròng, kết sò – sửa hoàn thiện.

Khó nhất vẫn là thêu hoa văn, tùy vào mục đích sử dụng và yêu cầu của khách hàn. Mà nghệ nhân có thể thêu hình mai, lan, cúc, trúc; long, lân, quy, phụng. Phước như đông hải – thọ tỷ nam sơn…Nón dành cho người nam đội có đường kính 46 cm, còn nón dùng cho nữ thì có đường kính nhỏ hơn 42 cm.

Gia đình ông Lan còn lưu giữ được 12 cái chóp bạc, đồng từ lâu đời. Được chạm chỗ rất tỉ mỉ đến từ hoạ tiết nhỏ xíu. Các hình tượng long, lân, quy, phụng được chạm công phu trên chóp. Thợ kim hoàn thời nay khó có thể mà làm nên các chóp bạc giống vậy. Ngày nay chóp nón để trần, trên đỉnh có một chùm chỉ ngũ sắc phất phơ như bông hoa

Thông tin tư vấn miễn phí du lịch Quy Nhơn Phú Yên.

5. Giá trị của chiếc nón ngựa Phú Gia.

Phải đến tận nơi tìm hiểu, chứng kiến từng công đoạn cần mẫn của người nghệ nhân. Thì mới có thể hiểu hết được cái ý nghĩa, tâm tư của người nghệ nhân gửi gắm vào từng chiếc nón.

Giá trị của chiếc nón bao gồm từ rất nhiều thứ: từ cái tỉ mỉ, sáng tạo của người nghệ nhân. Đến những giá trị lịch sử, văn hoá của nó; đến những giá trị vật chất là các chóp bạc, đồng…Chính vì vậy giá bán của nón ngựa cũng cao hơn các loại nón khác. Giá từ 650.000- 50.000.000 VNĐ/cái. Phải nói rằng để làm xong chiếc nón tốn rất nhiều thời gian, tâm sức của người nghệ nhân. Nên mức giá này thật sự là xứng đáng, không quá mắc.

Mong muốn rằng sẽ có nhiều bạn trẻ yêu thích, tiếp bước truyền thống của làng nghề để có thể lưu truyền cho con cháu muôn đời. Mua những chiếc nón làm quà tặng là góp phần thúc đẩy kinh tế cho địa phương, có nguồn kinh phí để duy trì làng nón ngựa Phú Gia.

Người viết: Hồng Nhi.

Bài viết Làng Nón Ngựa Phú Gia – Nơi làm ra những chiếc nón nghìn đô<span class="rmp-archive-results-widget "><i class=" rmp-icon rmp-icon--ratings rmp-icon--star rmp-icon--full-highlight"></i><i class=" rmp-icon rmp-icon--ratings rmp-icon--star rmp-icon--full-highlight"></i><i class=" rmp-icon rmp-icon--ratings rmp-icon--star rmp-icon--full-highlight"></i><i class=" rmp-icon rmp-icon--ratings rmp-icon--star rmp-icon--full-highlight"></i><i class=" rmp-icon rmp-icon--ratings rmp-icon--star rmp-icon--full-highlight"></i> <span>4.8 (17)</span></span> đã xuất hiện đầu tiên vào ngày THICHTOURS.